CBOS zbadało...

CBOS przeprowadziło badania w wyniku których uzyskano opinię na temat: Reprezentanci których zawodów są najbardziej uczciwi i rzetelni? Czyli komu możemy wierzyć, a komu nie. Komu warto powierzać swoje sprawy, a komu nie. Kto jest godzien szacunku, a kto nie. Otrzymano bardzo interesujące wyniki. Opublikowała je prasa. Komentarze i interpretacja były różne. Mam własny pogląd na ten temat.

Rzetelność i uczciwość to wartości cenione przez większość ludzi. Nie tylko przez rzetelnych i uczciwych. Ci niesolidni i kanciarze także lubią współpracować z rzetelnymi i uczciwymi. Nawet złodziej nie lubi być okradany, a cwaniak cierpi, kiedy oszuka go większy cwaniak niż on sam. Kogóż to wiec, my jako społeczeństwo, uważamy za uczciwych i rzetelnych? Naukowców, pielęgniarki, nauczycieli i dziennikarzy! W tej kolejności. Dziennikarze ledwie załapali się do ścisłej czołówki. Uzyskali 49 %, czyli mniej niż pozostali wymienieni. Pozostałych pod tym względem ceni więcej niż połowa respondentów (68%, 60% i 50%). Mam wrażenie, że właśnie ludzie w tych zawodach zarabiają najmniej. Oczywiście poza tymi, którzy nie mają żadnego zawodu, albo mają taki, który dzisiaj nie jest już nikomu, do niczego potrzebny. Widocznie szacunek jakim darzymy te osoby jest tak ogromny, że uważamy, iż dodatkowe gratyfikacje - w formie pieniężnej - mogłyby ich obrazić. Właściwie to racja. Jaką pensję powinien otrzymać ktoś za to, że odkrył coś co wpływa destrukcyjnie na życie społeczne? Czy jest taka cena? Albo jaką pensję powinna mieć pielęgniarka, której często zdarza się ratować ludzkie życie? Albo ile powinien zarabiać ten, który uczy i wychowuje cudze dzieci, jeśli nawet ich rodzice nie potrafią sobie z nimi poradzić? Za to należy się szacunek. Każda pensja jest i tak za mała, więc płace są symboliczne. Każdy to rozumie. Poza tymi, których to dotyczy.

Ci, których darzymy szacunkiem za uczciwość, mają jeszcze jedną wspólną cechę. Mało kto się ich boi. Jeśli odrzucimy lęk przed pielęgniarką robiącą zastrzyk i strach leniwego ucznia przed pytającym go nauczycielem, to nikt nie boi się naukowca, pielęgniarki i nauczyciela. Pewne obawy może wzbudzać dziennikarz, bo nigdy nie wiadomo do czego się przyczepi i kogo opisze. Czyli szanujemy i cenimy tych, którzy nie wzbudzają w nas lęku. I tak - dentyści uzyskali 46%, a lekarze tylko 37 %, bo lekarze częściej niż dentyści sięgają po pavulon. Bardziej boimy się sędziów niż policjantów. Dlatego, że uważamy, że policjanci są znacznie bardziej niż sędziowie rzetelni i uczciwi (38 % i 16 %). Naprawdę powinniśmy się bać posłów i polityków, gdyż to ich uważamy za osoby wyjątkowo mało rzetelne i mało uczciwe (7% i 8%).

Czy nie sądzicie, że to dziwne, iż zawsze staramy się wybrać najlepszych z najlepszych, a potem uważamy, że ci wybrani, to najgorsi z najgorszych? Czy nie uważacie za dziwne, iż żądzą nami ci, do których mamy najmniejsze zaufanie, czyli politycy, a nie naukowcy i pielęgniarki - do których zaufanie jest największe?

A może to my, jako respondenci ankiet kłamiemy? Jeśli tak, to jesteśmy gorsi od parlamentarzystów i polityków. Oni kłamią, bo muszą. A my? Może jednak określiliśmy swoje prawdziwe odczucia? Jeśli tak, to nic dziwnego, że płacimy najwięcej tym, którym los dał profesję cieszącą się najmniejszym społecznym szacunkiem. Jakaś rekompensata im się należy.

Henryk Brunon Szumielski - 05.03.2006.